27 marca 2026 roku Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie włączył się w obchody czwartej edycji Ogólnopolskiego Dnia Inżynierii Materiałowej (ODIM2026) – ogólnopolskiej inicjatywy popularyzującej naukę, realizowanej w wielu ośrodkach akademickich i instytutach badawczych w całej Polsce. Tegoroczne wydarzenie odbyło się pod hasłem „Kosmiczne materiały”, podkreślając znaczenie nowoczesnych materiałów w rozwoju zaawansowanych technologii, w tym technologii kosmicznych.
W IPPT PAN wydarzenie skierowane zostało dla uczniów szkoły średniej, którzy mieli okazję zetknąć się z nauką w jej praktycznym i angażującym wymiarze. Program przygotowany przez pracowników Instytutu pokazał, że inżynieria materiałowa to interdyscyplinarna dziedzina łącząca fizykę, chemię, biologię i inżynierię, a jej zastosowania obejmują zarówno codzienne technologie, jak i rozwiązania wykorzystywane w przestrzeni kosmicznej.
Zajęcia miały charakter interaktywny i koncentrowały się wokół pytań pobudzających ciekawość i wyobraźnię. Uczniowie poszukiwali odpowiedzi m.in. na pytania: czy w kosmosie można usłyszeć dźwięk, czy możliwe jest „zobaczenie” fal akustycznych oraz czy dźwiękiem można tworzyć struktury. W trakcie warsztatów uczestnicy samodzielnie wykorzystywali fale dźwiękowe do wizualizacji i „rysowania” struktur, poznając w praktyce zjawiska fizyczne.
Istotnym elementem programu były również zajęcia z wykorzystaniem ultradźwięków. Uczniowie mieli możliwość pracy z ultrasonografem, co pozwoliło im zrozumieć, w jaki sposób fale akustyczne znajdują zastosowanie w badaniach materiałowych oraz diagnostyce.
Program obejmował także zagadnienia związane z przyszłością inżynierii materiałowej, takie jak drukowanie urządzeń, projektowanie materiałów inspirowanych naturą czy badania nad zachowaniem komórek w warunkach mikrograwitacji. Duże zainteresowanie wzbudziły również rozwiązania określane jako „kosmiczne tkaniny”, które mogą wspierać układ kostny człowieka podczas długotrwałego przebywania w przestrzeni kosmicznej.
Uczestnicy mieli ponadto okazję zwiedzić laboratoria IPPT PAN, obserwować próbki materiałów pod mikroskopem oraz zapoznać się z działaniem zaawansowanej aparatury badawczej, w tym systemów laserowych wykorzystywanych w badaniach materiałowych.
Zajęcia w IPPT PAN przygotował i prowadził zespół w składzie: Magda Osial (koordynator), Paula Broniszewska-Wojdat, Judyta Dulnik, Peio Carbajo Balbas, Andreas Fernandez Fuentes, Łukasz Fura, Dorota Kołbuk-Konieczny, Maryla Moczulska-Heljak, Grzegorz Molak, Beata Niemczyk-Soczyńska, Ada Nowak, Michał Niedzielczyk, Giang Ngan, Kamil Opiela, Paulina Pietrzyk-Thel, Ewa Wojtiuk, Krzysztof Wieja, Ryszard Wojnar, Katarzyna Zielińska, Angelika Zaszczyńska.
Ogólnopolski Dzień Inżynierii Materiałowej stanowi ważny element działań popularyzujących naukę oraz wspierających rozwój zainteresowań młodzieży w obszarze nauk ścisłych i technicznych.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom i partnerom za wspólne odkrywanie świata inżynierii materiałowej.
