Europejski Urząd Patentowy udzielił patentu na innowacyjny wynalazek pt. „A urinary drainage prosthesis for patients without a bladder and method for manufacturing it” (nr EP 4570276), którego polski tytuł brzmi: „Proteza do odprowadzenia moczu u pacjentów pozbawionych pęcherza moczowego oraz sposób jej wytwarzania”.
Datą udzielenia patentu jest 31 grudnia 2025 r.
Wynalazek powstał w ramach projektu SmartAuci, realizowanego w programie STRATEGMED, przez interdyscyplinarne konsorcjum naukowo-przemysłowe, w którego skład wchodzą: Uniwersytet Mikołaja Kopernika Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Łódzki Instytut Technologiczny, Laboratorium Vet-Lab Brudzew, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, Specjalistyczny Szpital Miejski im. M. Kopernika w Toruniu oraz Wytwórnia Sprzętu Medycznego GALMED Katarzyna Meger z Bydgoszczy.
Twórcami wynalazku z ramienia IPPT PAN są: dr hab. inż. Tomasz Kowalczyk, dr inż. Beata Niemczyk-Soczyńska, dr inż. Olga Urbanek-Świderska oraz mgr inż. Krzysztof Zembrzycki.
Przedmiotem patentu jest nowatorska proteza do odprowadzania moczu u pacjentów pozbawionych pęcherza moczowego – m.in. po radykalnym leczeniu nowotworów lub w wyniku ciężkich urazów. Opracowane rozwiązanie odpowiada na jedno z kluczowych wyzwań współczesnej urologii: jak bezpiecznie, trwale i biozgodnie zastąpić funkcję pęcherza moczowego, minimalizując ryzyko powikłań i poprawiając jakość życia pacjentów.
Dotychczasowe rozwiązania, w tym, wiązały się z wysokim ryzykiem nieszczelności, przewlekłych stanów zapalnych oraz poważnych powikłań wynikających z reakcji obronnych organizmu na materiały syntetyczne. Alternatywne metody, takie jak urostomie czy nefrostomie, choć bezpieczniejsze, znacząco obniżają komfort życia pacjentów. Opracowana proteza stanowi nową jakość pomiędzy bezpieczeństwem a funkcjonalnością, łącząc osiągnięcia inżynierii materiałowej, biologii i medycyny regeneracyjnej.
Istotą wynalazku jest zaawansowana konstrukcja protezy oparta na hydrofilowej matrycy z siatki polimerowej, której powierzchnie zostały zmodyfikowane w celu maksymalnego zwiększenia biozgodności. Wewnętrzna warstwa z usieciowanego hialuronianu sodu sprzyja ochronie tkanek i prawidłowemu przepływowi moczu, natomiast zewnętrzna warstwa nanowłóknistego kolagenu, obsiana mezenchymalnymi komórkami macierzystymi, aktywnie wspiera procesy gojenia i integracji protezy z organizmem pacjenta.
Przeprowadzone badania na dużym modelu zwierzęcym wykazały istotne ograniczenie reakcji zapalnej oraz znaczną poprawę procesów regeneracyjnych w przypadku zastosowania protezy z komórkami mezenchymalnymi. Wyniki te potwierdzają wysoki potencjał kliniczny rozwiązania oraz jego realną szansę na przyszłe zastosowanie w praktyce medycznej.
Uzyskany patent stanowi ważny krok w kierunku rozwoju bezpiecznych, bioaktywnych implantów nowej generacji, które nie tylko zastępują utracone funkcje narządów, ale także aktywnie wspierają organizm w procesie leczenia. To osiągnięcie ma istotne znaczenie nie tylko dla rozwoju polskiej i europejskiej nauki, lecz przede wszystkim dla pacjentów – oferując perspektywę większego bezpieczeństwa, mniejszej liczby powikłań oraz poprawy komfortu i godności życia po ciężkich zabiegach urologicznych.
Serdecznie gratulujemy wszystkim Twórcom ze wszystkich jednostek!
