Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN oraz Katedra UNESCO ds. Etycznego Zarządzania Sztuczną Inteligencją rozpoczęły współpracę z firmą Pathway z Palo Alto w Kalifornii, CA, 94301, USA. Jednym z jej głównych kierunków będzie zbadanie możliwości wykorzystania architektury BDH (Baby Dragon Hatchling) w badaniach naukowych i medycznych.
12 sierpnia 2026 r. przedstawiciele IPPT PAN i Katedry UNESCO ds. Etycznego Zarządzania Sztuczną Inteligencją podpisali z firmą Pathway list intencyjny dotyczący współpracy naukowej. IPPT PAN reprezentowali prof. dr hab. Janusz Szczepański, Dyrektor Instytutu, oraz prof. dr hab. inż. Tadeusz Burczyński, Kierownik Katedry UNESCO. Ze strony Pathway dokument reprezentowała dr Zuzanna Kosowska-Stamirowska, CEO spółki.
Współpraca była poprzedzona wcześniejszymi kontaktami i rozmowami dotyczącymi możliwych obszarów wspólnych działań. Jak mówi prof. dr hab. inż. Tadeusz Burczyński:
„Z przedstawicielem firmy Pathway, dr. Adrianem Kosowskim, CSO, byłem w kontakcie e-mailowym od początku 2026 r. Będąc na US-Poland Sciences and Technology Symposium 2026 w Silicon Valley, San Francisco i na Stanford University, spotkałem się 1 czerwca 2026 r. z dr. Adrianem Kosowskim na terenie Stanford University. W czasie spotkania omówiliśmy możliwe obszary współpracy i ustaliliśmy, że formalnie naszą współpracę zaczniemy od przygotowania i podpisania listu intencyjnego. Przewiduję, że planowane prace obejmą analizę danych ustrukturyzowanych i nieustrukturyzowanych oraz ocenę możliwości zastosowania modeli BDH w pracy z zasobami naukowymi i medycznymi. W procesie tym istotną rolę odegrają eksperci IPPT PAN, którzy będą oceniać działanie modeli z perspektywy poszczególnych dziedzin badawczych.”
BDH (Baby Dragon Hatchling) to rozwijana przez Pathway post-transformerowa architektura sztucznej inteligencji, inspirowana mechanizmami biologicznymi. Jednym z elementów tego podejścia jest interpretowalność modeli, w tym możliwość analizowania aktywacji neuronów powiązanych z określonymi konceptami. Według założeń architektury ma to ułatwiać śledzenie działania modelu i lepsze zrozumienie sposobu przetwarzania przez niego informacji.
Możliwość analizy działania modeli AI ma szczególne znaczenie w zastosowaniach naukowych i medycznych, gdzie istotna jest nie tylko jakość uzyskiwanych wyników, ale również możliwość ich interpretacji i oceny.
Wspólne prace będą dotyczyć wykorzystania modeli BDH do analizy danych naukowych, zarówno ustrukturyzowanych, jak i nieustrukturyzowanych. W tym celu planowane jest wykorzystanie wybranych zasobów badawczych IPPT PAN, w tym danych biomedycznych oraz zbiorów i repozytoriów naukowych. Istotną rolę odegrają również kompetencje ekspertów Instytutu z różnych dziedzin nauki i techniki.
Współpraca z Pathway wpisuje się w działalność Katedry UNESCO ds. Etycznego Zarządzania Sztuczną Inteligencją. Jednym z obszarów jej zainteresowania jest rozwój sztucznej inteligencji, która jest bezpieczna, godna zaufania i ukierunkowana na człowieka. Z tego punktu widzenia szczególnie istotne są badania nad rozwiązaniami zwiększającymi przejrzystość i interpretowalność systemów AI.
Pierwsze rozmowy merytoryczne dotyczące konkretnych obszarów współpracy odbyły się 19 sierpnia 2026 r. Kolejnym etapem będzie określenie najbardziej perspektywicznych zastosowań architektury BDH oraz przygotowanie prac pilotażowych.
IPPT PAN, Katedra UNESCO i Pathway zamierzają również wspólnie poszukiwać możliwości realizacji projektów badawczych oraz przygotowywania wniosków o finansowanie w ramach programów krajowych i europejskich.
